Η αλυσίδα είναι το εξάρτημα που μεταφέρει τη δύναμη του κινητήρα στον πίσω τροχό. Δουλεύει εκτεθειμένη σε σκόνη, νερό, λάσπη και αλάτι, και γι' αυτό φθείρεται πιο γρήγορα από σχεδόν οτιδήποτε άλλο στη μοτοσυκλέτα. Μια καλοσυντηρημένη αλυσίδα κρατάει χιλιάδες χιλιόμετρα περισσότερα, κάνει τις αλλαγές ταχυτήτων πιο ομαλές και προστατεύει τα γρανάζια. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις πώς τη καθαρίζεις, πώς τη λιπαίνεις, πώς ελέγχεις το τέντωμα και πότε είναι ώρα για αλλαγή.
Τι τύπο αλυσίδας έχει η μοτοσυκλέτα σου
Πριν αγοράσεις καθαριστικό ή λιπαντικό, καλό είναι να ξέρεις τι αλυσίδα έχεις:
- Απλή αλυσίδα (χωρίς τσιμούχες): Τη συναντάς κυρίως σε μικρά μηχανάκια και παλαιότερα μοντέλα. Θέλει πιο συχνή λίπανση.
- Αλυσίδα O-ring ή X-ring: Έχει μικρές λαστιχένιες τσιμούχες που κρατούν το γράσο μέσα στους πείρους. Τη βρίσκεις στις περισσότερες σύγχρονες μοτοσυκλέτες. Κρατάει περισσότερο, αλλά οι τσιμούχες καταστρέφονται από λάθος καθαριστικά.
Αν δεν είσαι σίγουρος, κοίτα το βιβλίο της μοτοσυκλέτας ή τις πλαϊνές πλάκες της αλυσίδας. Συνήθως γράφουν τον τύπο.
Κάθε πότε θέλει λίπανση και καθαρισμό
- Λίπανση: Περίπου κάθε 500–1.000 km, και πάντα μετά από οδήγηση στη βροχή.
- Καθαρισμός: Κάθε 2–3 λιπάνσεις, ή νωρίτερα αν η αλυσίδα έχει μαζέψει λάσπη και βρωμιά.
- Έλεγχος τεντώματος: Κάθε 1.000 km περίπου, και πριν από κάθε μεγάλη διαδρομή.
Πώς καθαρίζεις την αλυσίδα βήμα προς βήμα
- Κάνε μια βόλτα 10–15 λεπτών. Η αλυσίδα καθαρίζει πιο εύκολα όταν είναι χλιαρή.
- Βάλε τη μοτοσυκλέτα σε σταντ. Ιδανικά σε σταντ πίσω τροχού, ώστε να γυρίζει ελεύθερα. Ο κινητήρας πρέπει να είναι σβηστός και το κιβώτιο στη νεκρά.
- Ψέκασε ειδικό καθαριστικό αλυσίδας σε όλο το μήκος της, γυρίζοντας τον τροχό με το χέρι.
- Τρίψε με ειδικό βουρτσάκι αλυσίδας. Έχει τρεις πλευρές και καθαρίζει ταυτόχρονα πάνω, κάτω και στα πλάγια.
- Σκούπισε με καθαρό πανί μέχρι να φύγουν η βρωμιά και το παλιό λιπαντικό.
- Άφησέ τη να στεγνώσει για λίγα λεπτά πριν τη λιπάνεις.
Τι να αποφύγεις: Μη χρησιμοποιήσεις βενζίνη, πετρέλαιο ή δυνατά διαλυτικά. Φθείρουν τις τσιμούχες των O-ring αλυσίδων. Απόφυγε επίσης το πλυστικό υψηλής πίεσης κοντά στην αλυσίδα, γιατί σπρώχνει νερό μέσα από τις τσιμούχες.
Πώς λιπαίνεις σωστά την αλυσίδα
- Ψέκασε το λιπαντικό στην εσωτερική πλευρά της αλυσίδας, εκεί που ακουμπά στα γρανάζια, γυρίζοντας αργά τον τροχό. Στόχευσε στα ροδάκια και στις τσιμούχες.
- Μη βάζεις υπερβολική ποσότητα. Το παραπάνω λιπαντικό δεν προστατεύει περισσότερο. Απλώς μαζεύει σκόνη και πετιέται στον τροχό.
- Άφησέ το να «δέσει» για 10–15 λεπτά πριν οδηγήσεις. Αν γίνεται, λίπανε το βράδυ και οδήγησε το πρωί.
- Σκούπισε το περίσσευμα από τις πλαϊνές πλάκες με ένα πανί.
Πώς ελέγχεις το τέντωμα της αλυσίδας
Μια χαλαρή αλυσίδα χτυπάει και μπορεί να φύγει από τα γρανάζια. Μια σφιχτή αλυσίδα φορτώνει τα ρουλεμάν του κιβωτίου και του τροχού και φθείρεται γρήγορα.
- Με τη μοτοσυκλέτα στο σταντ, βρες το μέσο της κάτω πλευράς της αλυσίδας, ανάμεσα στα δύο γρανάζια.
- Σπρώξε την αλυσίδα πάνω και κάτω και μέτρησε πόσο κινείται με έναν χάρακα.
- Σύγκρινε με την τιμή του κατασκευαστή. Συνήθως τη βρίσκεις σε αυτοκόλλητο πάνω στο ψαλίδι ή στο βιβλίο συντήρησης.
- Γύρνα τον τροχό και μέτρησε σε 2–3 σημεία. Αν το τέντωμα αλλάζει πολύ από σημείο σε σημείο, η αλυσίδα έχει φθαρεί άνισα.
Πότε θέλει αλλαγή η αλυσίδα
Άλλαξε την αλυσίδα αν δεις κάποιο από τα παρακάτω:
- Σκουριά που δεν φεύγει με το καθάρισμα.
- Κρίκους που έχουν «κολλήσει» και δεν λυγίζουν ελεύθερα.
- Τέντωμα που αλλάζει πολύ σε διαφορετικά σημεία της αλυσίδας.
- Μεγάλο τράβηγμα: Αν τραβήξεις την αλυσίδα προς τα πίσω από το πίσω γρανάζι και ξεκολλήσει πάνω από μισό δόντι, έχει «μακρύνει» και θέλει αλλαγή.
- Θόρυβο ή τινάγματα στην επιτάχυνση που δεν φεύγουν με ρύθμιση και λίπανση.
- Επαφή με υγρά μπαταρίας. Το οξύ αδυνατίζει το μέταλλο από μέσα, ακόμα κι αν η αλυσίδα φαίνεται εντάξει. Άλλαξέ την αμέσως.
Άλλαζε πάντα την αλυσίδα μαζί με τα γρανάζια. Μια καινούργια αλυσίδα σε φθαρμένα γρανάζια φθείρεται πολύ γρήγορα. Αν τα δόντια των γραναζιών έχουν γίνει μυτερά ή γυρίζουν σαν γάντζος, πάρε ολόκληρο κιτ.
Χειμώνας, βροχή και αλάτι
Το αλάτι που ρίχνουν στους δρόμους τον χειμώνα και η θάλασσα διαβρώνουν την αλυσίδα γρήγορα. Αν οδήγησες σε αλατισμένο δρόμο ή κοντά στη θάλασσα, καθάρισε και λίπανε την αλυσίδα όσο πιο σύντομα μπορείς.
Στο e-moto.gr θα βρεις καθαριστικά αλυσίδας, βουρτσάκια καθαρισμού, λιπαντικά αλυσίδας και κιτ αλυσίδας με γρανάζια για τα περισσότερα μοντέλα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να λιπάνω την αλυσίδα με WD-40;
Το κλασικό WD-40 δεν είναι λιπαντικό αλυσίδας. Καθαρίζει και διώχνει την υγρασία, αλλά δεν αφήνει προστατευτικό φιλμ. Χρησιμοποίησε λιπαντικό ειδικό για αλυσίδες μοτοσυκλέτας.
Πόσα χιλιόμετρα κρατάει μια αλυσίδα;
Εξαρτάται από τον τύπο της, τον τρόπο οδήγησης και κυρίως από τη συντήρηση. Μια O-ring αλυσίδα που καθαρίζεται και λιπαίνεται τακτικά κρατάει πολύ περισσότερο από μια που μένει στεγνή.
Γιατί η αλυσίδα κάνει θόρυβο;
Οι πιο συνηθισμένες αιτίες είναι η έλλειψη λίπανσης, το λάθος τέντωμα ή η φθορά της αλυσίδας και των γραναζιών. Ξεκίνα με καθάρισμα, λίπανση και έλεγχο τεντώματος. Αν ο θόρυβος μείνει, έλεγξε για φθορά.
Λιπαίνω πριν ή μετά τη βόλτα;
Μετά. Με χλιαρή αλυσίδα το λιπαντικό μπαίνει καλύτερα, και αν αφήσεις τη μοτοσυκλέτα να σταθεί μετά τη λίπανση, το λιπαντικό προλαβαίνει να δέσει.
