Η αλυσίδα της μοτοσυκλέτας μακραίνει σιγά σιγά όσο οδηγείς, και ο τζόγος της (το πόσο «παίζει» πάνω κάτω) μεγαλώνει. Αν δεν τον ρυθμίζεις, η αλυσίδα χτυπάει, φθείρει γρήγορα τα γρανάζια και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να πεταχτεί. Αν πάλι την τεντώσεις παραπάνω από όσο πρέπει, φορτώνεις τα ρουλεμάν και την ίδια την αλυσίδα. Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις πώς μετράς σωστά τον τζόγο και πώς τον ρυθμίζεις βήμα προς βήμα.
Ασφάλεια πρώτα: Μην ελέγχεις και μη ρυθμίζεις ποτέ την αλυσίδα με τον κινητήρα αναμμένο. Τα δάχτυλα πιάνονται εύκολα ανάμεσα στην αλυσίδα και στο γρανάζι.
Πόσος πρέπει να είναι ο τζόγος της αλυσίδας
Η σωστή τιμή τη δίνει ο κατασκευαστής της μοτοσυκλέτας. Τη βρίσκεις στο βιβλίο συντήρησης ή σε αυτοκόλλητο πάνω στο ψαλίδι. Σε πολλές μοτοσυκλέτες δρόμου είναι γύρω στα 25–35 mm, αλλά οι off-road και οι μοτοσυκλέτες με μεγάλη διαδρομή ανάρτησης θέλουν συνήθως αρκετά περισσότερο.
Ο κατασκευαστής ορίζει επίσης σε ποια θέση μετράς: στο πλαϊνό σταντ, στο κεντρικό ή με σταντ πίσω τροχού. Η θέση αλλάζει τη μέτρηση, οπότε ακολούθησε αυτό που γράφει το βιβλίο.
Τι γίνεται αν ο τζόγος είναι λάθος
Πολύ χαλαρή αλυσίδα (π.χ. 50 mm ή περισσότερο, εκεί που ο κατασκευαστής ζητάει 30):
- χτυπάει στο ψαλίδι και στο πλαίσιο και τα φθείρει,
- κάνει τινάγματα στο γκάζι και στο κόψιμο,
- φθείρει γρήγορα αλυσίδα και γρανάζια,
- μπορεί να πεταχτεί από τα γρανάζια.
Πολύ σφιχτή αλυσίδα:
- φορτώνει τα ρουλεμάν του πίσω τροχού και του κιβωτίου,
- φθείρει γρήγορα αλυσίδα και γρανάζια,
- μπορεί να «φρενάρει» την ανάρτηση, γιατί όταν το ψαλίδι συμπιέζεται, η αλυσίδα τεντώνει ακόμα περισσότερο.
Πώς μετράς τον τζόγο
- Γύρνα το κλειδί στο OFF και βάλε νεκρά.
- Βάλε τη μοτοσυκλέτα στο σταντ που ορίζει ο κατασκευαστής.
- Βρες το μέσο της κάτω πλευράς της αλυσίδας, ανάμεσα στα δύο γρανάζια.
- Σπρώξε την αλυσίδα προς τα πάνω και μετά προς τα κάτω, και μέτρησε με χάρακα τη συνολική κίνηση.
- Γύρνα τον τροχό και μέτρησε σε 2–3 ακόμα σημεία. Η αλυσίδα δεν φθείρεται ομοιόμορφα, οπότε κάνε τη ρύθμιση με βάση το πιο σφιχτό σημείο.
Πώς ρυθμίζεις την αλυσίδα βήμα προς βήμα
Οι περισσότερες μοτοσυκλέτες έχουν τεντωτήρες και στις δύο πλευρές του πίσω τροχού, στην άκρη του ψαλιδιού. Η διαδικασία είναι συνήθως αυτή:
- Λασκάρισε το παξιμάδι του πίσω άξονα, όχι τελείως, μόνο όσο χρειάζεται για να μετακινείται ο τροχός.
- Λασκάρισε τα κόντρα παξιμάδια των τεντωτήρων.
- Γύρνα τις βίδες των τεντωτήρων και στις δύο πλευρές κατά το ίδιο ακριβώς ποσό. Π.χ. μισή στροφή αριστερά, μισή στροφή δεξιά. Σφίγγοντάς τες, ο τροχός πάει πίσω και η αλυσίδα τεντώνει.
- Έλεγξε την ευθυγράμμιση. Οι ενδείξεις (γραμμές) στους τεντωτήρες πρέπει να είναι στην ίδια θέση και στις δύο πλευρές. Αν ο τροχός στραβώσει, η αλυσίδα και τα γρανάζια φθείρονται γρήγορα και η μοτοσυκλέτα δεν πηγαίνει ίσια.
- Ξαναμέτρησε τον τζόγο.
- Σφίξε το παξιμάδι του άξονα στη ροπή που ορίζει ο κατασκευαστής, και μετά τα κόντρα παξιμάδια των τεντωτήρων.
- Μέτρησε ξανά. Το σφίξιμο του άξονα αλλάζει συχνά λίγο τον τζόγο.
Κάποιες μοτοσυκλέτες έχουν έκκεντρο τεντωτήρα στον άξονα ή στην πλήμνη, αντί για βίδες. Σε αυτή την περίπτωση ακολούθησε τις οδηγίες του βιβλίου.
Πότε η ρύθμιση δεν φτάνει
Αν οι τεντωτήρες έχουν φτάσει στο τέλος της διαδρομής τους, ή αν η ένδειξη φθοράς στον τεντωτήρα έχει μπει στην κόκκινη ζώνη, η αλυσίδα έχει μακρύνει πολύ και θέλει αλλαγή. Το ίδιο ισχύει αν ο τζόγος αλλάζει πολύ από σημείο σε σημείο. Άλλαξε πάντα την αλυσίδα μαζί με τα γρανάζια, γιατί μια καινούργια αλυσίδα σε φαγωμένα γρανάζια φθείρεται πολύ γρήγορα.
Μην ξεχνάς τη λίπανση
Η ρύθμιση πάει μαζί με το καθάρισμα και τη λίπανση. Καθάρισε την αλυσίδα με ειδικό καθαριστικό και βουρτσάκι, και λίπανέ την με λιπαντικό αλυσίδας κατάλληλο για αλυσίδες O-ring και X-ring. Κάποιοι κατασκευαστές προτείνουν στο βιβλίο συντήρησης και βαλβολίνη 80W-90. Δες βήμα προς βήμα πώς γίνονται στον οδηγό μας για τον καθαρισμό και τη λίπανση της αλυσίδας.
Συχνές ερωτήσεις
Κάθε πότε ελέγχω τον τζόγο της αλυσίδας;
Περίπου κάθε 1.000 km, πριν από κάθε μεγάλη διαδρομή και μετά από οδήγηση σε βροχή ή χώμα. Μια καινούργια αλυσίδα μακραίνει πιο γρήγορα τα πρώτα χιλιόμετρα, οπότε έλεγξέ την νωρίτερα.
Μπορώ να ρυθμίσω την αλυσίδα χωρίς δυναμόκλειδο;
Μπορείς να κάνεις τη ρύθμιση, αλλά το παξιμάδι του πίσω άξονα πρέπει να σφίξει στη σωστή ροπή. Αν δεν έχεις δυναμόκλειδο, κάνε το τελικό σφίξιμο σε συνεργείο.
Γιατί η αλυσίδα χαλαρώνει τόσο γρήγορα;
Συνήθως φταίει η έλλειψη λίπανσης ή η φθορά. Αν χρειάζεται ρύθμιση πολύ συχνά, η αλυσίδα και τα γρανάζια μάλλον πλησιάζουν στο τέλος τους.
Στο e-moto.gr θα βρεις αλυσίδες και κιτ αλυσίδας με γρανάζια, καθαριστικά και λιπαντικά αλυσίδας για τα περισσότερα μοντέλα.


















